Tax vs VAT ต่างกันยังไง? สรุปชัด เข้าใจง่าย ไม่สับสน

หลายคนมักสับสนเวลาพูดถึง "ภาษี" บางครั้งก็เรียก Tax บางครั้งก็เรียก VAT จนไม่แน่ใจว่ามันคือเรื่องเดียวกันหรือไม่? ความจริงแล้วทั้งสองคำนี้มีความเกี่ยวข้องกัน แต่มีบทบาทและวิธีจัดเก็บที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

🏛️ 1. Tax (ภาษี) คือ "ภาพใหญ่"

Tax คือคำกว้างๆ ที่หมายถึง "ภาษีอากร" ทุกประเภทที่รัฐจัดเก็บจากบุคคลหรือนิติบุคคล เพื่อนำไปใช้พัฒนาประเทศ (เช่น สร้างถนน, โรงพยาบาล, การศึกษา)

ภาษี (Tax) แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักคือ:

• ภาษีทางตรง (Direct Tax): ภาษีที่เก็บจากรายได้หรือความมั่งคั่งของเราโดยตรง เช่น:

  • ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: เก็บจากเงินเดือนหรือกำไรของบุคคล

  • ภาษีเงินได้นิติบุคคล: เก็บจากกำไรสุทธิของบริษัท

• ภาษีทางอ้อม (Indirect Tax): ภาษีที่เก็บผ่านการบริโภคสินค้าหรือบริการ (เราจ่ายเมื่อเราซื้อของ) ซึ่ง VAT จัดอยู่ในหมวดนี้นั่นเอง

🛍️ 2. VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) คือ "ส่วนหนึ่งของภาษี"

VAT (Value Added Tax) หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม คือภาษีประเภทหนึ่งที่เรียกเก็บจาก "มูลค่าที่เพิ่มขึ้น" ในแต่ละขั้นตอนของการผลิตและการขายสินค้าหรือบริการ

• อัตราปัจจุบัน: ในประเทศไทยคือ 7%

• ใครเป็นคนจ่าย: ผู้บริโภคคนสุดท้าย (เราทุกคน) เป็นคนจ่ายผ่านราคาสินค้า

• ใครเป็นคนนำส่ง: ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT มีหน้าที่เก็บเงินส่วนนี้จากลูกค้าและนำส่งกรมสรรพากร

🔄 3. ตารางเปรียบเทียบความแตกต่าง: Tax vs VAT

หัวข้อเปรียบเทียบ	Tax (ภาษีทั่วไป - เน้นภาษีเงินได้)	VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)
ฐานการคำนวณ	คำนวณจาก "รายได้สุทธิ" หรือ "กำไร"	คำนวณจาก "ราคาขาย" สินค้าหรือบริการ
ความถี่ในการยื่น	ยื่นปีละ 1-2 ครั้ง (ภ.ง.ด. 90/91/50/51)	ยื่นทุกเดือน (ภ.พ.30)
กลุ่มเป้าหมาย	ผู้ที่มีรายถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด	ผู้ซื้อสินค้า/บริการทุกคน (ไม่จำกัดรายได้)
ความรับผิดชอบ	ผลักภาระให้คนอื่นไม่ได้ (เรามีรายได้ เราต้องจ่าย)	ผลักภาระให้ผู้ซื้อได้ โดยรวมไปในราคาสินค้า

💡 4. สรุปความสัมพันธ์แบบเห็นภาพ

หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายที่สุด:

"Tax (ภาษี)" เปรียบเสมือน "ตะกร้าใบใหญ่" ที่บรรจุภาษีทุกชนิดไว้ข้างในส่วน "VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม)" คือ "สินค้าชิ้นหนึ่ง" ที่วางอยู่ในตะกร้าใบนั้น

• ถ้าคุณมี เงินเดือนเยอะ คุณต้องเสีย Tax (ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา)

• ถ้าคุณ ซื้อกาแฟ 1 แก้ว คุณต้องเสีย VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ที่รวมในราคากาแฟ)

⚠️ ข้อควรระวังสำหรับเจ้าของธุรกิจ

การเสียภาษีเงินได้ (Tax) ไม่ได้หมายความว่า คุณจด VAT แล้ว และในทางกลับกัน การจด VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) ก็ ไม่ได้ยกเว้น การเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตอนสิ้นปี คุณต้องทำทั้งสองอย่างหากเข้าเงื่อนไขกฎหมาย